Deze dubbele beweging van stijgende prijzen en dalende volumes weerspiegelt een goed gedocumenteerd prijselasticiteitsmechanisme in de auto-industrie. Begrijpen waarom de prijzen van auto’s zo zijn gestegen, vereist het ontrafelen van verschillende factoren die elkaar wederzijds versterken.
Milieuvoorschriften en technologische meerkosten van voertuigen
Fabrikanten verwijzen regelmatig naar de impact van Europese regelgeving om de prijsstijging te rechtvaardigen. De integratie van hybride of elektrische aandrijvingen, de verplichte rijhulpsystemen en de beperkingen op CO2-uitstoot verhogen de ontwikkelings- en productiekosten.
Dacia heeft bijvoorbeeld publiekelijk gepleit voor een bevriezing van de normen om de prijs van auto’s te verlagen. Dit argument heeft een kern van waarheid: elke nieuwe regel voegt componenten toe (krachtigere batterijen, sensoren, ingebouwde software) die zich vertalen in de uiteindelijke rekening. Wanneer men de prijzen op Racing Car Yonnais bekijkt, wordt het verschil tussen instapmodellen en versies die voldoen aan de nieuwste normen concreet zichtbaar.
Daarentegen nuanceert een rapport van het Institut des Mobilités en Transition (Iddri) deze boodschap sterk. Volgens deze studie verklaren de normen slechts een fractie van de waargenomen stijging. De rest is het resultaat van industriële en commerciële keuzes van de fabrikanten zelf.
Margestrategie van autofabrikanten
Dit is het centrale punt van het rapport van Iddri en het werk dat door Le Monde is doorgegeven: fabrikanten hebben hun aanbod opzettelijk gericht op het hogere segment om hun eenheidsmarges te verhogen. In plaats van de stijgende kosten te compenseren door volume, hebben de meeste Europese merken ervoor gekozen om minder auto’s te verkopen, maar tegen hogere prijzen.
Deze zogenaamde “pricing power”-politiek heeft geleid tot een afname van stadsauto’s en instapmodellen in de catalogi. De gamma’s zijn verrijkt met apparatuur die vroeger optioneel was, maar nu standaard is, wat de weergegeven prijs mechanisch opdrijft. De consument die op zoek is naar een zuinige en betaalbare auto, vindt een beperkt aanbod.
Dit fenomeen is niet uniek voor Frankrijk. In verschillende Europese landen bereikt de verkoopdaling vergelijkbare proporties, wat aantoont dat deze strategie door de hele continentale industrie wordt gedeeld.
Totaalkosten van gebruik: een blinde vlek in het debat over autoprijzen
De catalogusprijs vertelt slechts een deel van het verhaal. Volgens het ICCT (International Council on Clean Transportation) kostte een elektrische auto in 2025 gemiddeld 33 % minder in gebruik dan een thermische auto in Duitsland, inclusief energie en onderhoud. Het voertuig blijft duur bij de dealer, maar de totale rekening over meerdere jaren kan omkeren.
Verzekering, afschrijving, parkeren en financiering wegen vaak zwaarder dan brandstof of opladen in het maandelijkse autobudget van een huishouden. Deze realiteit bemoeilijkt de ruwe vergelijking tussen thermische en elektrische voertuigen op basis van alleen de aankoopprijs.
De werkelijke prijs van elektrische auto’s daalt
In Duitsland is de werkelijke prijs van elektrische auto’s tussen 2020 en 2025 met ongeveer 18 % gedaald na correctie voor inflatie en prestatieverbeteringen, volgens het ICCT. In dezelfde periode is de werkelijke prijs van thermische voertuigen met 2 % gestegen. Het idee dat elektrische voertuigen de prijzen gelijkmatig omhoog duwen, houdt geen stand tegen deze gegevens.
Het aanbod breidt zich ook uit: in Duitsland is het aantal beschikbare elektrische modellen tussen 2020 en 2025 verviervoudigd tot ongeveer 160 modellen. Onder hen verkopen ongeveer 35 modellen voor minder dan 30.000 euro. De komst van Chinese fabrikanten op de Europese markt versnelt deze trend, met sterk stijgende volumes.
Chinese concurrentie en druk op de prijzen in Europa
Chinese merken zoals Leapmotor of Chery laten spectaculaire verkoopstijgingen zien op de Europese markt. Hun modellen, vaak elektrisch en geprijsd onder de tarieven van historische fabrikanten, zetten ongekende druk op het segment van betaalbare voertuigen.
Deze offensief veroorzaakt een begin van reactie. Sommige Europese fabrikanten herlanceren modellen tegen een scherpe prijs of passen hun prijsstructuren aan. De “prijsoorlog” die in verschillende marktanalyse wordt genoemd, zou op termijn een deel van de waargenomen afwijking sinds 2020 kunnen corrigeren.
De beschikbare gegevens laten nog niet toe om te concluderen of deze beweging voldoende zal zijn om de prijzen weer op een toegankelijk niveau voor de meeste Franse huishoudens te brengen. De ervaringen op de grond verschillen hierover: sommige dealers merken een hernieuwde interesse in nieuwe instapmodellen, terwijl anderen een massale verschuiving naar tweedehands waarneembaar zijn.
Tweedehandsmarkt en prijsbesmettingseffect
De stijging van de prijzen van nieuwe auto’s heeft mechanisch ook de prijzen van tweedehands auto’s omhooggetrokken. Kopers die van de nieuwe markt zijn uitgesloten, wenden zich tot de secundaire markt, waar de verhoogde vraag de tarieven opdrijft. Dit fenomeen, versterkt door de schaarste aan recente voertuigen als gevolg van productieachterstanden na Covid, creëert een cirkel die door verschillende factoren wordt gevoed:
- De schaarste aan recente modellen op de tweedehandsmarkt, een directe gevolg van de daling van nieuwe registraties sinds 2020
- De veroudering van het Franse wagenpark, dat huishoudens dwingt hun huidige voertuig langer te behouden in plaats van het te verkopen
- De stijgende onderhoudskosten voor oudere voertuigen, die het waargenomen financiële voordeel van tweedehands ten opzichte van nieuw verminderen
De vernieuwing van het Franse wagenpark kent een ongekende vertraging. Bescheiden huishoudens, die de meerderheid van de tweedehandsmarkt vormen, worden hard getroffen door deze inflatie. Het autobudget wordt een steeds zwaarder wegend uitgavenpost, zonder dat alternatieve mobiliteitsoplossingen al voldoende zijn uitgerold om een geloofwaardige uitweg te bieden voor alle gebieden.
De prijsontwikkeling van auto’s in Frankrijk zal afhangen van het vermogen van Europese fabrikanten om betaalbare modellen aan te bieden in het licht van de Aziatische concurrentie, en van de evolutie van het regelgevend kader. De machtsverhouding tussen volumes en marges blijft de bepalende factor voor de komende jaren.
